هوشمندسازی کولر گازی و اسپلیت با ماژول IR

هوشمندسازی کولر گازی یعنی بدون تعویض کولر، یک راه کنترل هوشمند به آن اضافه کنید. در رایج‌ترین روش، ماژولی کوچک کنار یونیت داخلی اسپلیت نصب می‌شود. این ماژول همان فرمان‌هایی را که با ریموت می‌دادید (روشن و خاموش، دما، حالت سرمایش، سرعت فن) از اپلیکیشن، تاچ پنل یا دستیار صوتی می‌گیرد و مثل یک ریموت دیجیتال برای کولر می‌فرستد. کمپرسور و بقیه اجزای کولر دست‌نخورده می‌مانند.

اگر تازه با این موضوع آشنا شده‌اید، لازم نیست درگیر اصطلاحات فنی شوید. در ادامه ساده توضیح می‌دهیم چه روش‌هایی وجود دارد، کنترلر IR با رله و ترموستات چه فرقی دارد، کولر قدیمی یا بدون ریموت را هم می‌شود هوشمند کرد یا نه و هزینه به چه چیزهایی بستگی دارد.

هوشمندسازی کولر گازی یعنی چه؟

کولر گازی معمولی را با ریموت کنترل می‌کنید. ریموت فرمان را با پرتو مادون‌قرمز (IR) به یونیت داخلی می‌فرستد و کولر اجرایش می‌کند. در سیستم هوشمند فقط یک حلقه به این مسیر اضافه می‌شود:

اپلیکیشن، تاچ پنل یا سناریو ← ماژول IR ← پرتو مادون‌قرمز ← یونیت داخلی کولر

یعنی ماژول جای انگشت شما روی ریموت را می‌گیرد. چون فرمان‌ها همان زبان ریموت اصلی را دارند، معمولاً لازم نیست داخل کولر را باز کنید یا سیم‌کشی اصلی‌اش را تغییر دهید.

کولر گازی هوشمند با کولر گازی معمولی چه تفاوتی دارد؟

تفاوت اصلی در شیوه‌ی کنترل است، نه در خود کولر. کولر معمولی فقط با ریموت و وقتی در محدوده‌ی آن هستید کنترل می‌شود. کولر هوشمند علاوه بر ریموت، با موبایل، زمان‌بندی، سناریوهای خودکار و در بعضی پروژه‌ها با فرمان صوتی هم کار می‌کند. سیستم سرمایشی و کمپرسور همان قبلی است.

یک نکته‌ی واقع‌بینانه: در روش IR، ماژول فرمان می‌فرستد ولی معمولاً وضعیت واقعی کولر را نمی‌خواند. اگر کسی با ریموت اصلی دما را عوض کند، ممکن است اپلیکیشن برای مدتی وضعیت قبلی را نشان بدهد. بعضی ماژول‌ها حسگر دما و رطوبت دارند که این فاصله را کم می‌کند.

چرا باید کولر گازی خود را هوشمند کنید؟ (مزایای اصلی)

مزایای هوشمندسازی کولر گازی بیشتر به راحتی و مدیریت بهتر زمان استفاده برمی‌گردد. چهار مورد مهم‌تر از بقیه‌اند.

کنترل از راه دور با موبایل، هر زمان و هر مکان

کنترل کولر گازی با موبایل ساده‌ترین قابلیتی است که بعد از هوشمندسازی به دست می‌آورید. در اپلیکیشن‌هایی مثل Tuya Smart می‌توانید وضعیت دستگاه را ببینید و فرمان بفرستید. مثلاً وقتی از محل کار راه می‌افتید، کولر را روشن کنید تا خانه موقع رسیدن خنک شده باشد. برای کنترل خارج از خانه، ماژول و گوشی باید به اینترنت وصل باشند.

صرفه‌جویی در مصرف برق و هزینه قبض

خودِ هوشمندسازی مصرف کولر را کم نمی‌کند؛ صرفه‌جویی از عادت‌های بهتر می‌آید. وقتی بتوانید کولر را از راه دور خاموش کنید یا زمان‌بندی کنید که ساعت خروج از خانه خاموش شود، دیگر کولر بی‌دلیل در خانه‌ی خالی روشن نمی‌ماند. درصد دقیق صرفه‌جویی به الگوی زندگی شما بستگی دارد و عدد ثابتی نیست.

زمان‌بندی و اجرای سناریوهای هوشمند

می‌توانید تنظیم کنید کولر نیم ساعت پیش از برگشتن اعضای خانواده روشن شود و ساعت مشخصی که خانه خالی می‌شود خاموش شود. همچنین می‌شود کولر را در سناریوهایی مثل «خروج از خانه» یا «خواب» گذاشت تا همراه روشنایی و پرده‌ها اجرا شود.

کنترل صوتی با دستیارهای هوشمند

اگر تجهیزات و پلتفرم شما سازگار باشند، با دستیارهایی مثل Alexa یا Google Home می‌توانید کولر را با صدا روشن یا خاموش کنید. پشتیبانی از زبان فارسی بسته به دستیار و دستگاه فرق می‌کند و بهتر است پیش از خرید بررسی شود.

روش‌های هوشمندسازی کولر گازی کدام‌اند؟

روش مناسب به نوع کولر، وجود ریموت و هدف شما بستگی دارد. کنترلر IR، رله هوشمند، ترموستات و تاچ پنل هر کدام کار متفاوتی می‌کنند و جایگزین هم نیستند:

کنترلر/ماژول مادون‌قرمز (IR Controller)؛ ساده‌ترین و رایج‌ترین روش

کنترلر IR فرمان ریموت اصلی اسپلیت را شبیه‌سازی می‌کند و آن را از طریق سیستم هوشمند به یونیت داخلی می‌فرستد. این منطق در هر دو بستر Tuya و KNX یکسان است: سیستم هوشمند فرمان را می‌سازد و ماژول IR مثل ریموت اصلی آن را ارسال می‌کند. در KNX معمولاً این کار از طریق گیت‌وی یا اکچویتور IR انجام می‌شود.

دو نکته‌ی اجرایی مهم است. ماژول باید جایی نصب شود که پرتوش به گیرنده‌ی یونیت داخلی برسد و هر یونیت داخلی به ماژول جداگانه نیاز دارد.

رله هوشمند؛ راه‌حل کولرهای بدون ریموت یا قدیمی

رله در ساده‌ترین حالت فقط برق را قطع و وصل می‌کند. تغییر دما یا حالت کولر کار رله نیست، پس برای کولری که ریموت دارد، همیشه کنترلر IR گزینه‌ی بهتری است.

استفاده از رله برای کولر هم محدودیت دارد. بعضی مدل‌ها بعد از وصل شدن برق خودشان روشن نمی‌شوند و منتظر ریموت می‌مانند، و قطع و وصل مکرر برق برای کمپرسور خوب نیست. رله باید متناسب با توان مصرفی انتخاب و توسط متخصص برق بررسی و نصب شود.

ترموستات هوشمند؛ کنترل دقیق‌تر دما

اسپلیت ترموستات خودش را دارد، پس ترموستات هوشمند برای آن معمولاً یعنی حسگر دما در کنار منطق خودکار. مثلاً تعریف می‌کنید اگر دمای اتاق از حدی بالاتر رفت، کولر روشن شود. ترموستات هوشمند وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که پروژه‌ی شما علاوه بر کولر، سیستم گرمایش را هم شامل شود.

تاچ پنل هوشمند؛ رابط کنترلی روی دیوار به‌جای موبایل

تاچ پنل هوشمند کمک می‌کند برای کنترل تجهیزات همیشه به موبایل وابسته نباشید. کولر از طریق گیت‌وی، کنترلر IR یا زیرساخت KNX به پنل وصل می‌شود و کنترلش کنار روشنایی و پرده روی یک صفحه قرار می‌گیرد. اگر می‌خواهید قبل از خرید درباره‌ی انتخاب پنل بیشتر بدانید، راهنمای انتخاب بهترین تاچ پنل هوشمند را ببینید.

آیا هوشمندسازی کولر گازی قدیمی و بدون ریموت هم ممکن است؟

بستگی به شرایط کولر دارد. سه حالت رایج را در نظر بگیرید:

• کولر قدیمی که هنوز ریموت مادون‌قرمز دارد: معمولاً با کنترلر IR به سیستم هوشمند وصل می‌شود و هوشمند کردن کولر گازی قدیمی در این حالت کار سختی نیست.
• ریموت گم شده یا خراب است: اگر مدل کولر در فهرست کدهای ماژول باشد، ممکن است بدون ریموت هم کار کند. مدل دقیق را پیش از خرید چک کنید.
• کولر بدون ریموت یا گیرنده‌ی IR: ساختار کنترلی دستگاه باید بررسی شود. رله شاید قطع و وصل برق را ممکن کند، ولی قابلیت‌های ریموت را به شما نمی‌دهد.

پیش از خرید هر تجهیزی، برند و مدل کولر و شیوه‌ی فرمان‌پذیری‌اش را مشخص کنید.

هوشمندسازی کولر گازی روی چه پروتکل‌هایی انجام می‌شود؟ وای‌فای، زیگبی یا KNX

پروتکل به نوع کولر ربط ندارد؛ شیوه‌ی ارتباط تجهیزات هوشمند با هم را تعیین می‌کند.

وای فای WIFI ساده‌ترین انتخاب برای اتصال مستقیم به شبکه‌ی خانه است و ماژول‌های Tuya بیشتر با همین روش کار می‌کنند. کیفیت کارش به پایداری مودم و آنتن‌دهی بستگی دارد.

زیگبی شبکه‌ای کم‌مصرف و مشبک است که در پروژه‌های خانه هوشمند با تعداد تجهیز بیشتر کاربرد دارد و معمولاً به یک گیت‌وی نیاز دارد. تجهیزات زیگبی برای این ساختار مناسب‌اند.

KNX استاندارد سیمی و شناخته‌ شده‌ی ساختمان هوشمند است و بیشتر در ساختمان‌های نوساز یا پروژه‌های حرفه‌ای با یکپارچه‌سازی بالا انتخاب می‌شود. برای آشنایی با تجهیزات این استاندارد، دسته‌ی محصولات KNX را ببینید. اگر هم با اپلیکیشن Tuya Smart کار می‌کنید، محصولات تویا گزینه‌های سازگار با آن را در یک‌جا دارند.

انتخاب نهایی به اندازه‌ی پروژه، زیرساخت موجود و سطح یکپارچه‌سازی مورد انتظار بستگی دارد.

ادغام کولر گازی هوشمند با سایر تجهیزات خانه هوشمند

وقتی کولر فقط با موبایل کنترل می‌شود، یک قابلیت به خانه اضافه کرده‌اید. وقتی با بقیه‌ی تجهیزات ارتباط پیدا می‌کند، سناریوهای کامل‌تری ممکن می‌شود. مثلاً در سناریوی «خروج»، با یک فرمان، چراغ‌ها خاموش، پرده بسته و کولر خاموش شود. حسگر دما و رطوبت هم می‌توانند شرط اجرای سناریو را مشخص کنند و تاچ پنل همه را در یک صفحه جمع می‌کند.

اگر هنوز با این مفهوم کلی آشنا نیستید، بهتر است ابتدا با خانه هوشمند و اجزای اصلی آن آشنا شوید و بعد سراغ تجهیزات هوشمند سازی خانه بروید.

هزینه هوشمندسازی کولر گازی چقدر است؟

هزینه‌ی هوشمندسازی کولر گازی عدد ثابتی ندارد، و چون قیمت‌ها در بازار تغییر می‌کنند، به‌جای عدد دقیق، بازه‌ی کلی و عوامل مؤثر را می‌گوییم. به‌طور کلی سه سطح داریم:

• تک‌کولر با ماژول IR وای‌فای: ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین نقطه‌ی شروع.
• چند کولر با تاچ پنل یا شبکه‌ی زیگبی: به ماژول‌های بیشتر و احتمالاً گیت‌وی نیاز دارد.
• پروژه‌ی کامل KNX: بیشترین هزینه را دارد چون زیرساخت و اجرای ساختمانی را هم شامل می‌شود.

در هر سه سطح، عوامل زیر قیمت نهایی را تغییر می‌دهند: مدل و برند کولر، تعداد یونیت‌ها، نیاز به گیت‌وی یا کنترلر، نوع پروتکل، وجود یا نبود زیرساخت قبلی و هزینه‌ی نصب.

نکاتی که پیش از هوشمندسازی کولر گازی باید بدانید

1. مدل کولر و ریموت: اگر ریموت IR دارد، سازگاری کنترلر IR نقطه‌ی شروع خوبی است.
2. هدف شما: فقط کنترل از راه دور می‌خواهید یا یکپارچه‌سازی با سناریو، تاچ پنل و حسگرها؟
3. زیرساخت فعلی: اگر خانه‌تان از قبل Wi-Fi، زیگبی یا KNX دارد، تجهیزی بخرید که با همان هماهنگ باشد.
4. محل نصب: ماژول IR باید دید مستقیم به یونیت داخلی داشته باشد.
5. امنیت: برای شبکه‌ی وای‌فای رمز قوی بگذارید، از اپلیکیشن رسمی استفاده کنید و حساب کاربری را با دیگران به اشتراک نگذارید.
6. نصب: اگر کار به برق کولر مربوط می‌شود، حتماً به متخصص بسپارید.